1. Khuyến học
  2. >
  3. Gương sáng

MỘT GIA ĐÌNH CÓ 5 ĐỜI LÀM NGHỀ DẠY HỌC

12:28 | 01/11/2023
aA

Từ hàng trăm năm qua, nghề dạy học đã trở thành một trong những truyền thống tốt đẹp của dòng họ Tô ở làng Thượng Tầm xưa, nay là thôn Thái Hòa, xã Đông Hoàng, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Thời nho học, nhiều vị người họTô đã đỗ Nhị trường, Tú tài, Cử nhân, rồi trở về dạy học. Trải qua những biến đổi sâu sắc của nền giáo dục nước nhà, đến nay dòng họTô làngThượngTầm đã có hơn 600 người tốt nghiệp đại học, hơn 80 người đỗ Thạc sỹ, gần 30 người có học vị Tiến sỹ và gần 10 người được phong học hàm Phó Giáo sư.Trong bối cảnh đó, nghề dạy học trở thành một nghề thanh cao, được nể trọng và nhiều gia đình truyền từ đời này qua đời khác.Tiêu biểu nhất là đại gia đình cụ Cử nhân Tô Văn Thống đến nay đã có 5 đời nối tiếp nhau theo nghề dạy học.       

Gia đình Đại tá Tô Bỉnh (con cụ Giáo Thủy-cháu cụ Cử Tô)

Đời thứ nhất:  Theo cuốn “Gia phả Phân chi 3-Chi 3-Phái Đệ nhị-Họ Tô làng Thượng Tầm”, cụ Tô Văn Thống sinh ngày 15 tháng Giêng năm Tân Dậu (1861), tự là Lạc Đồng. Năm 15 ruổi, Cụ đã nổi tiếng là người học giỏi, được gia đình cho vào huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình theo học cụ Án sát người làng Dịch Diệp, tỉnh Nam Định. Năm Cụ 24 tuổi (1884) có khoa thi Hương ở trường thi Nam Định, cũng là thời điểm vua Tự Đức ký Hòa ước nhượng Bắc kỳ cho thực dân Pháp, nên Cụ đã bàn với cụ Cử Gia ở xã Đông Động là đi thi, nhưng làm bài để không đỗ khoa này, khoa tới sẽ liệu sau. Năm 1888 lại có khoa thi, cụ đã dự thi và đỗ Cử nhân năm 28 tuổi, nhưng Cụ không ra làm quan, mà ở nhà mở trường dạy học. Môn sinh của Cụ  khá đông, trước sau khoảng 50 người, trong số đó sau này nhiều người đã đỗ Nhị trường, Tú tài, Cử nhân. Nhiều năm Cụ là Tiên chỉ của làng Thượng Tầm. Cụ được cả làng, cả huyện kính trọng gọi là cụ Cử Tô.

Cụ Tô Văn Thống và cụ bà Vũ Thị Siêu sinh được 7 người con gồm 4 trai và 3 gái: Tô Thị Điếm; Tô Văn Lệnh (cụ Cửu Định); Tô Văn Trị (cụ Phán Trị); Tô Văn Mạnh (cụ Ba Mạnh); Tô Thị Đỗi; Tô Văn Thủy (cụ Giáo Thủy) và cụ Tô Thị Biển.

Đời thứ hai: Cụ Tô Văn Thủy (cụ Giáo Thủy), là người con trai thứ tư của cụ Cử Tô, sinh năm 1909, vào nghề dạy học từ năm 1938. Lúc đầu, Cụ dạy học ở xã Đôn Nông, huyện Duyên Hà (nay thuộc huyện Hưng Hà), sau chuyển về dạy ở xã Hội Châu, phủ Thái Ninh (nay là xã Đông Phong, huyện Đông Hưng). Sau khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, Cụ làm Phó Chủ tịch Ủy ban Hành chính lâm thời xã Thượng Phương (nay là hai xã Đông Hoàng và Đông Á). Tiếp theo đó, Cụ làm Trưởng phòng Cung tiêu thuộc Chi cục Ngoại thương tỉnh Thái Bình. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Cụ dạy học ở các vùng du kích trong huyện nhà. Sau ngày Hòa bình lập lại năm 1954, Cụ làm Hiệu trưởng Trường tiểu học xã Đông Hoàng, rồi xã Đông Á cho đến khi nghỉ hưu. Do những công lao trong quá trình công tác, Cụ được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huy chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhì, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng Ba.

Đời thứ 3: Những tư liệu hiện đã thu thập được cho thấy tất cả 4 người con trai của cụ Cử Tô đều có các con cháu làm nghề dạy học. Trong số 74 người cháu nội trai gái dâu rể của cụ Cử có tới 24 người nối nghiệp ông cha, chiếm gần 1/3. Trong đó có 2 Nhà giáo ưu tú và 3 người đảm nhiệm cương vị Hiệu trưởng trường phổ thông.

Đại gia đình cụ Cử Tô cũng là nơi hội tụ nhiều nhà giáo cấp cao. Cụ Đỗ Cao Chuyển (con rể cụ Cửu Định) nguyên là Vụ trưởng Vụ Mác-Lênin, Bộ Đại học và Trung học chyên nghiệp, nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo. Cụ Đỗ Như Hiện (con rể cụ Phán Trị) nguyên là Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Lương Ngọc Quyến, thành phố Thái Nguyên. Cụ Châu Vĩnh Phát (con rể cụ Phán Trị) nguyên là Hiệu trưởng Trường Y sỹ tỉnh Bạc Liêu. Phó Giáo sư Tiến sỹ Nguyễn Gia Cốc (con rể cụ Phán Trị) nguyên là Phó Viện trưởng Viện Nội dung và Phương pháp giảng dạy thuộc Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam. Phó Giáo sư Tiến sỹ Trần Văn Chu (con rể cụ Ba Mạnh) nguyên là Vụ trưởng Vụ 1, Bộ Thương Mại, giảng viên Trường Đại học Quản trị kinh doanh và Công nghệ, Hà Nội. Cụ Giáo Thủy có 2 người con rể làm nghề dạy học là Tiến sỹ Huỳnh Tấn Phát, Cán bộ Lão thành cách mạng, nguyên là giảng viên Trường Đại học Ngoại thương Hà Nội, và cụ Lê Hùng, nguyên là giáo viên của Trường Trung học phổ thông huyện Hưng Hà, Trường Trung học sư phạm tỉnh Thái Bình, Trường Trung học phổ thông Quảng Xương 2, tỉnh Thanh Hóa.

Suốt mấy chục năm qua, các cháu của cụ Cử Tô đã ra sức phấn đấu, hoàn thành nhiệm vụ cao quý “làm thầy”, đồng thời tích cực góp phần vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong số 24 nhà giáo nêu trên có 22 người đã được nhận Huân chương Kháng chiến, hai người được phong tặng danh hiệu “Nhà giáo ưu tú” và 2 người là “Cán bộ Lão thành cách mạng”. Nhiều người được tặng thưởng Huy chương “Vì sự nghiệp giáo dục” và/hoặc Kỷ niệm chương của Hội Cựu Giáo chức Việt Nam.

Đời thứ tư: Đời thứ tư trong đại gia đình cụ Cử Tô có 29 người làm nghề dạy học, trong đó 16 người là chắt nội và 13 người là chắt ngoại gồm trai gái dâu rể.

Đời thư năm: Thế hệ thứ năm các nhà giáo của gia đình cụ Cử Tô bao có 21 người gồm trai gái dâu rể làm việc tại các cơ sở giáo dục đa dạng, từ các trường mầm non cho đến đại học trên 6 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Trải qua hơn 100 năm, đại gia đình cụ Cử Tô đã đóng góp cho đất nước gần 80 nhà giáo, góp phần to lớn vào sự nghiệp “trồng người”. Có thể tin tưởng chắc chắn rằng những thế hệ mai sau sẽ lại tiếp tục có nhiều người bước vào “nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý”.

                                                                              PGS.TS.Tô Bá Trọng

    Tài liệu tham khảo

  1. Lịch sử Đảng bộ xã Đông Hoàng (1930-2015).
  2. Sổ vàng Khuyến học-Khuyến tài của dòng HọTô làngThượng Tầm.
  3. Gia phả Phân chi 3-Chi 3-Phái Đệ Nhị-Họ Tô làng Thượng Tầm.
  4. Tô Bỉnh, Cụ Cử Tô, Tạp chí HọTô Việt Nam, số 25, 12-2022, tr. 30-31.
  5.  Chúng tôi xin chân thành cảm ơn Đại Tô Bỉnh, cháu nội của cụ Cử Tô, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng HọTô Việt Nam, đã đọc kỹ và cho nhiều ý kiến quý báu chỉnh sửa và bổ sung bản thảo bài viết này.

 

Ý kiến bạn đọc
Hòa trong không khí tưng bừng của cả nước chào mừng tri ân các nhà giáo, vừa qua THCS-THPT Newton long trọng tổ chức “Lễ kỷ niệm 40 năm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11” nhằm tôn vinh những thầy giáo, cô giáo đang từng ngày từng giờ say sưa trên bục giảng để cống hiến to lớn cho sự nghiệp trồng người.
Khi nói về công lao của những thầy, cô giáo đối với sự nghiệp giáo dục miền núi Nghệ An, không thể không nói đến cố Nhà giáo Ưu tú Lô Xuân Minh – cố Hiệu trưởng Trường THSP Miền núi Nghệ An.
Hằng năm, cứ vào mùa khai trường, vào những ngày của tháng 11, trong tâm trí tôi lại sống dậy mạnh mẽ những kỉ niệm vui buồn, sâu sắc của một thuở đi dạy học nhiều gian nan vất vả, nhiều khó khăn và thương nhớ. Với tôi, tình cảm tôn sư trọng đạo, đạo lí tôn sư trọng đạo luôn luôn âm thầm, sâu lắng nhưng cũng hết sức mạnh mẽ và cao cả. Xin chia sẻ đôi điều về những ngày thương khó của một thuở đi dạy học như là sự tri ân đối với nghề nghiệp cao quý mà mình đã mang duyên nợ suốt cả cuộc đời. Và, cũng từ những ngày dạy học thương khó đó rút ra được những suy ngẫm sâu sắc về truyền thống tôn sư trọng đạo trong dòng chảy văn hóa Việt.                           
Ngày 03/11/ 2022 Hội Cựu Giáo chức tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội nghị biểu dương hội viên tiêu biểu và Kỷ niệm 40 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2022)
Ngày 01/11/2022 Hội Cựu Giáo chức Học viện Ngân Hàng tổ chức Đại hội lần thứ 2 nhiệm kỳ 2022 -2027tại hội trường lớn Học viện Ngân hàng. Dự Đại hội có 158/235 hội viên đã được triệu tập. Đại hội vinh dự được đón tiếp các đại biểu, khách mời đại diện cho Hội Cựu giáo chức Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Công đoàn Ngân hàng Việt Nam, Lãnh đạo Học viện Ngân Hàng.  
GCVN: Kì thi Học sinh giỏi các môn văn hóa và khoa học được tổ chức thường niên là một hoạt động chuyên môn quan trọng nhằm đánh giá chất lượng giáo dục mũi nhọn của các trường THCS.
Dạy học trực tuyến là phương thức dạy học từ xa với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, người dạy và người học thực hiện các hoạt động tương tác với nhau thông qua màn hình ảo nhằm thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ dạy học theo chương trình, kế hoạch đã xác định. Cơ sở khoa học của dạy học trực tuyến là các luận điểm triết học duy vật biện chứng về quy luật nhận thức của người học và những thành tựu của Tâm lý học, Giáo dục học hiện đại. Dạy học trực tuyến là xu thế tất yếu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, của quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục.
Kính lễ với người thầy là truyền thống đạo lý tốt đẹp của người Việt ta. Từ xa xưa người Việt hầu như ai từng đi học cũng đều thuộc câu ca: “Muốn sang thì bắc cầu kiều / Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”. Yêu kính thầy cô, quý trọng tri thức và vì thế vị trí của người thầy luôn được đặt rất cao trong nấc thang xã hội. Theo đà phát triển của xã hội, một số quan niệm không còn phù hợp trong xã hội hiện đại; trong đó liên quan đến môi trường giáo dục, người học có thêm nhiều phương thức, tự do hơn trong học tập. Vai trò, vị thế của người thầy và quan hệ giữa thầy cô với học sinh, với cha mẹ học sinh cũng có những thay đổi. Giáo dục không còn đơn thuần một chiều, thụ động.
Hệ thống giáo dục 4.0 áp dụng những thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến, trên 3 ứng dụng: Một là, sử dụng các thiết bị thông minh để hỗ trợ cho giáo dục và đào tạo. Hai là, tổ chức các khóa học trực tuyến thông qua mạng Internet. Ba là, ứng dụng sáng tạo mở, kết hợp người học và máy tính để thực hiện các nhiệm vụ học tập sáng tạo.
Sáng ngày 18/10/2022, chương trình Báo cáo Dự án “Văn học sáng tạo” mùa 2 của thầy và trò trường TH - THCS Pascal (Q. Bắc Từ Liêm, Hà Nội) đã diễn ra thành công tốt đẹp. Các bạn học sinh với diễn xuất ấn tượng đã mang tới buổi báo cáo những tiểu phẩm sân khấu hóa đặc sắc được lấy cảm hứng từ các bài thơ, trường ca của nhà thơ Trần Đăng Khoa  và tái hiện lại trên sân khấu. Bên cạnh đó, các bạn học sinh đã cùng tham gia hoạt động trải nghiệm trưng bày, trao đổi sách vô cùng thú vị và bổ ích.
Đam mê công nghệ thông tin thôi thúc Nguyễn Văn Hiệp xin nghỉ việc, dành toàn thời gian học lập trình online ở tuổi 25 và chuyển nghề sau ba tháng.
Sau 5 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, nhiệt tình, trách nhiệm và hiệu quả, sáng 11/10/2022, Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp với Trung tâm Kiểm định chất lượng giáo dục, Đại học Vinh tổ chức Lễ Bế mạc đợt khảo sát chính thức đánh giá chất lượng giáo dục 04 chương trình đào tạo trình độ đại học các ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học, Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam, Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, Kinh tế chính trị.
GD&TĐ - Hàng loạt giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục Tiểu học đã được ngành giáo dục Lào Cai đưa ra để các nhà trường triển khai, tháo gỡ.
GD&TĐ - Giờ dạy có sự hài hòa giữa lý thuyết, bài tập, thực hành để học sinh nắm vững nội dung cốt lõi nhưng không được cắt xén hay giảm tiết môn học.
Điện ảnh là ngành được xác định là tiên phong trong công nghiệp văn hóa ở Việt Nam. Làm sao để Điện ảnh phát triển, thực sự đem lại GDP, quảng bá văn hóa con người Việt Nam ra thế giới, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với ông Vi Kiến Thành- Cục trưởng Cục Điện ảnh để làm rõ hơn vấn đề này.
Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch Hàn Quốc mới đây cho biết nhạc hội văn hóa đầu tiên trong khuôn khổ triển lãm K Expo Vietnam 2022 đã diễn ra tại thủ đô Hà Nội, mở màn cho sự kiện giao lưu văn hóa giữa Hàn Quốc và Việt Nam.
Văn hóa giao thông có lẽ là thuật ngữ được nhiều người nhắc đến từ người tham gia giao thông cho đến các bạn học sinh khi còn ngồi ghế của nhà trường. Nhưng để hiểu văn hóa giao thông là gì? Và tham gia như thế nào để thể hiện sự văn hóa thì không phải ai cũng nắm rõ được. Hãy cùng Anycar tìm hiểu rõ vấn đề này qua bài viết này nhé!
(DNTO) - Trong giai đoạn hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp vẫn chưa thành công trong chiến lược chuyển đổi số bởi rất nhiều nguyên nhân. Nhiều doanh nghiệp cho biết hiện tiến trình chuyển đổi số đang rất chậm do thiếu vốn, thiếu nguồn nhân lực và cả đơn vị cung cấp giải pháp.
(DNTO) - Tuần qua, bộ 3 cổ phiếu thép “đình đám” là CTCP Tập đoàn Hòa Phát HPG (+10,5%), Công ty Cổ phần Thép Nam Kim NKG (+14.9%), Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen HSG (+19,9%), đều ghi nhận mức tăng khá ấn tượng.
GD&TĐ - Nếu nhiễm lại một tuýp virus dengue khác, bệnh nhân có thể bị nặng hơn, dễ trở thành sốt xuất huyết dengue hoặc sốc dengue.
GD&TĐ - Chào mừng 92 năm ngày phụ nữ Việt Nam, Công đoàn Formosa Hà Tĩnh tổ chức giải kéo co cho nữ công nhân với những trận đấu hấp dẫn, kịch tính.
Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh vừa ký ban hành Nghị định số 83/2022/NĐ-CP ngày 18/10/2022 quy định về nghỉ hưu ở tuổi cao hơn đối với cán bộ, công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý.
GD&TĐ - Một siêu thị Điện Máy Xanh ở TP. Đà Nẵng đã bị mất 130 chiếc điện thoại trị giá hơn 1,2 tỷ đồng khi cho người dân vào tránh lụt đêm 14/10.
GD&TĐ - Đầu năm 2022, khoảng 75% trường học ở Mỹ yêu cầu học sinh, giáo viên đeo khẩu trang khi học trực tiếp, theo số liệu từ Trung tâm Thống kê Giáo dục quốc gia. Đến trước khi nghỉ hè, con số này giảm xuống 15%.
GD&TĐ - Trường ĐH Oxford, Anh, tiếp tục đứng đầu danh sách trường đại học thế giới năm 2023 của THE trong 7 năm liên tiếp.
GD&TĐ -Tại Hàn Quốc, chương trình giáo dục phổ thông không tổ chức dạy thể dục cho học sinh lớp 1 và lớp 2, những năm đầu tiểu học.
GD&TĐ - Nhiều gia đình khó khăn tại Indonesia buộc phải cho con nghỉ học do không đủ khả năng chi trả học phí.
GD&TĐ - Trung Quốc đang cần hàng triệu công nhân lành nghề để duy trì hoạt động của nền kinh tế như thợ sửa ô tô, chữa điện lạnh, kỹ thuật viên máy tính… Tuy nhiên, hệ thống giáo dục nghề nghiệp nước này đã rơi vào tình trạng hỗn loạn, khiến nền kinh tế của họ không đủ khả năng để thay thế hàng triệu người có tay nghề cao sắp nghỉ hưu trong bối cảnh dân số già và lực lượng lao động bị thu hẹp.
20 năm qua đã có rất nhiều ý kiến tâm huyết của cá nhân hoặc tập thể các nhà giáo dục, các nhà khoa học trong và ngoài nước đóng góp cho sự nghiệp GD-ĐT nước nhà. Có thể kể một số kiến nghị chính sau đây: Kiến nghị của Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam cuối năm 1996(2), 2000(3), 2005(4); Kiến nghị của Đại tướng Võ Nguyên Giáp năm 2004-2006(5); Kiến nghị của 24 GS và nhà khoa học trong và ngoài nước do GS Hoàng Tụy chủ biên năm 2004(6); Đề án kiến nghị của nhóm trí thức người Việt ở nước ngoài do GS Vũ Quang Việt chủ biên năm 2005(7); Báo cáo “lựa chọn thành công” trong đó có một phần đánh giá về GD-ĐT của nhóm GS và chuyên gia thuộc trường Đại học Harvard trình trực tiếp thủ tướng cuối năm 2007(8); Kiến nghị của nhóm nghiên cứu đề tài khoa học cấp Nhà nước do bà Nguyễn Thị Bình làm chủ nhiệm 2008(9); Riêng mảng cơ cấu hệ thống giáo dục nói chung và hệ thống dạy nghề nói riêng có kiến nghị năm 2011(10) của Đặng Danh Ánh và một số kiến nghị của 30 nhà khoa học trong và ngoài nước đã được in thành sách năm 2007(11).
GD&TĐ -Từ năm học 2022 - 2023, Bộ Giáo dục Bờ Biển Ngà ban hành quy định học sinh có điểm trung bình năm học dưới 8,5 trên thang điểm 10 sẽ bị đuổi học.